Lehen saioa laborategian: irudiak bere denbora hartzen duenean

Lehen saioa laborategian: irudiak bere denbora hartzen duenean

Laborategian sartzean ohartzen naizen lehen gauza usaina da.

Kimika usaina, apur bat garratza, definitzen zaila, baina berehala beste nonbaitera garamatzala dirudiena.

Gero begiak itzalpera ohitzen dira. Argi gorri batek ahul argitzen du gela. Mahaian, kubetak lerrokatuta daude. Matxardak prest daude. Argazki papera edozein argi paraxitotik babestuta dago.

Horren guztiaren erdian, Pierrek duela gutxi instalatutako Durst M800 bat.

Eszenak badu zerbait arraroki ezaguna eta, hala ere, guztiz berria.

Gau betean gaude. Argi paraxito batek papera inpresionatzeko arriskurik gabe lan egin ahal izateko, eguna guztiz desagertu arte itxaron behar izan dugu. Arratsaldea lehen kopiak baino askoz lehenago hasi da: materiala prestatu, hitz egin, afaldu, itxaron. Kanpoan, argia pixkanaka itzali da eta, benetan ohartu gabe, orduak igarotzen hasi dira.

Nire lagunarentzat eta Argia kolektiboko kidearentzat, laborategi hau ez da aurkikuntza bat. Analogikoarekin hasi zen argazkilaritzan eta ezagutzen du jada mundu hau. Berak erabaki du duela gutxi laborategi bat berriz muntatzea, praktika honen tresnak, keinuak eta ohiturak berreskuratzea.

Niretzat, lehen aldia da.

Duela hilabete batzuk besterik ez, analogikoa ezagutzen ari naiz. Hogei urte baino gehiagoko argazkilaritzaren ondoren, beste bide bat hartzeko gogoa izan nuen. Bronica SQ batek, 120 film batzuek eta nire lehen Kodak Tri-X 400ek lagundu didate lehen urrats hauetan.

Film bat kargatzen ikasi nuen, hamabi irudirekin moldatzen, nire argazkiak berehala ez ikustea onartzen, eta gero nire lehen negatiboak errebelatzen.

Baina urrats bat falta zen.

Irudia agerraraztea.

Negatiboa argi bihurtzen da

Nire negatiboetako bat handigailuan jartzen hasten gara. Argazki hau ezagutzen dut jada, baina Dursten argiak filma zeharkatu eta mahai gainean proiektatzen duenean, beste modu batera ezagutzen dut. Irudiak beste dimentsio bat hartzen du. Ez da jada hainbat aldiz behatu dudan film gainazal txiki hori soilik; enkoadratu, handitu eta interpretatu dezakegun proiekzio bat bihurtzen da.

Fokatzea egiten dugu, enkoadraketa aukeratzen dugu eta lehen esposizio denbora bat zehazten dugu. Papera handigailuaren azpian jartzen da, eta gero argia segundo batzuez pizten da.

Harrigarria da pentsatzea gaua iritsi arte itxaron behar izan dugula hori egin ahal izateko.

Segundo batzuetako argia, gero agertzeko hainbat minutu beharko dituen irudi baterako.

Papera errebelatzailean murgiltzen da. Hasieran, ia ez da ezer gertatzen. Gero pixkanaka, formak agertzen hasten dira. Eremu ilun bat agertzen da, gero argi bat, ingerada bat, xehetasun bat. Irudia emeki igotzen da paperaren gainazalera.

Argazki hau agertzen ikusten dut eta azaltzen zaila den zerbait sentitzen dut. Irudia ezagutzen dut, nik atera bainuen, baina ez nuen inoiz horrela ikusi. Digitalarekin, irudia argazkia atera eta berehala existitzen da. Hemen, benetan nire begien aurrean jaiotzen dela dirudi.

Itxaroten ikasi

Lehen kopia hasiera besterik ez da, jakina.

Gelditze bainutik, finkatzailetik eta gero urberritzetik pasatu behar da. Eta papera azkenean uretatik ateratzen denean, sorpresa berri bat dut zain: irudia ez dago oraindik benetan amaituta.

Papera hezea dago eta haren itxura aldatzen jarraituko du lehortzean. Tonuak aldatzen dira, kontrasteak desberdinak dirudite eta ñabardura batzuk argiago agertzen dira kopia lehor dagoenean.

Beraz, itxaron behar da berriz.

Ziurrenik hori da gehien harritzen nauen alderdietako bat. Argazkia amaituta dagoela dirudienean ere, bilakaeran jarraitzen du. Papera lehortzen da, ñabardurak zehazten dira eta irudiari egiten diogun begirada ere aldatzen da.

Kopia bat lehortzen uzten dugu beste bat prestatzen dugun bitartean. Gero minutu batzuk geroago lehenengora itzultzen gara. Alderatzen dugu, behatzen dugu, zer funtzionatzen duen eta zer berregin behar den ulertzen saiatzen gara.

Kopia analogikoa, beraz, ez da argazki bat erreproduzitzeko modu soil bat. Sorkuntza urrats berri bat da.

Irudi bat, hainbat saiakera

Lehen emaitzak ez dira perfektuak, jakina. Esposizio denbora doitu behar da, proba zerrendak egin, parametro batzuk aldatu eta berriz hasi.

Kopiak elkarren ondoan begiratzen ditugu. Segundo gutxiko aldeak irudi baten dentsitatea erabat alda dezake. Argien eta itzalen arteko oreka egokia bilatzen da, argazkia ateratzeko unean irudikatu genuena paperean berriz aurkitzen saiatzen gara.

Kopia bat lehortzen ari da beste bat esposatzen ari den bitartean. Argazki batera itzultzen gara, hainbat saiakera alderatzen ditugu, emaitzaz hitz egiten dugu.

Eta benetan ohartu gabe, orduak igarotzen dira.

Denboratik kanpo

Azken batean, sentsazio hori izango da lehen saio honetatik gehien gogoratuko dudana.

Gaua iritsi arte itxaron behar izan dugu hasteko eta, ordu batzuk geroago, hor gaude oraindik, gure irudietan murgilduta. Ez dago jada benetako ordurik. Kanpoko argia aspaldi desagertu da eta laborategia parentesi moduko bat bihurtu da.

Dena beste erritmo batean dabilela dirudi.

Esposizio denbora, errebelatzailean denbora, gelditze bainua, finkatzailea, garbiketa, eta gero lehortzea. Urrats bakoitzak bere erritmoa ezartzen du eta ezinezkoa da benetan bizkortzea.

Gure eguneroko praktikan, askotan azkarrago joan nahi dugu. Hemen, guztiz alderantziz da.

Itxaron behar da.

Eta itxaronaldi hori atsegin bihurtzen da azkenean.

Argazki batekin geratzea ahalbidetzen du, benetan behatzea, hartara itzultzea, beste batekin alderatzea. Ez da berehala hurrengo irudira pasatzen.

Ordu batzuetan, argazkiak egin ditugu besterik gabe.

Ez argazkia ateraz.

Agerraraziz baizik.

Berarentzat, itzulera bat. Niretzat, aurkikuntza bat

Saio honek bazuen zerbait berezia ere, ez genuelako laborategia modu berean ezagutzen.

Pierrerentzat, ezagutzen duen praktika batera itzultzea da. Analogikoarekin hasi zen eta laborategi hau berriz muntatzeak jada esperimentatutako keinuak eta ikuspegia berreskuratzea ahalbidetzen dio.

Niretzat, dena da berria.

Baina azken batean, esperientzia desberdintasun horrek egiten du unea interesgarri. Transmisioa dago, aholkuak, irudi baten inguruko solasaldiak, baina batez ere argazki praktika bat partekatzeko plazera. Kolektiboaz dugun ideiarekin bat dator eta ziurrenik horixe da Argia Kolektiboarekin eraikitzen ditugun uneetan ere maite dudana: bakoitza bere esperientzia, ohitura eta begiradarekin iristen da, baina argazkilaritza eremu komun bihurtzen da.

« You don't take a photograph, you make it »

Gauean zehar, Ansel Adamsen esaldi bat etortzen zait burura behin eta berriz: « You don't take a photograph, you make it. »

Esaldi honek aspalditik laguntzen nau nire argazki praktikan. Beti ulertu dut irudi bat eraikitzeko gonbidapen gisa, argazkia ateratzea argazkilaritzaren amaieratzat ez hartzeko. Enkoadraketa, argia, unearen aukera, konposizioa: horrek guztiak parte hartzen du jada irudi baten fabrikazioan.

Baina asteburu honetan, laborategian, esaldi hau beste modu batera ulertu dudala uste dut.

Analogikoarekin, « make it » ia hitzez hitzekoa bihurtzen da.

Argazkilaritza argazkia ateratzean hasten da, baina ez da hor gelditzen. Filma dago, haren errebelatzea, negatiboa, eta gero handitzea. Enkoadraketa, esposizio denbora, kontrastea aukeratu behar dira. Argazkia paperean errebelatzailean agertzen ikusi behar da, bainu desberdinetatik pasatu, garbitu, eta gero lehortu arte itxaron berriz emaitza benetan ezagutzeko.

Urrats bakoitzean, zerbait jokatzen da.

Argazkia ez da jada ateratzen soilik. Eraiki egiten da.

Eta agian hori da lehen esperientzia honetan gehien markatu nauena: hogei urte baino gehiagoko argazki praktikaren ondoren, betidanik laguntzen nauen ideia bat zehazki berreskuratu dudalaren sentsazioa izan dut.

Argazki bat egin, ateratzea besterik gabe baino.

Gure aurretik izan zirenak ulertu

Laborategitik irtetean, gauean oso berandu, gure aurretik argazkilaritza hau praktikatu zuten guztiengan ere pentsatzen nuen.

Argazkilaritzaren historiako izen handiengan, jakina, haien irudiek hamarkadak zeharkatu dituztelako eta haien liburuek gure begirada elikatu dutelako.

Baina baita beste guztiengan ere.

Haien izenak inongo eskuliburutan agertzen ez direnengan, arratsalde osoak beren gela ilunean, garaje batean edo inprobisatutako laborategi txiki batean igaro zituztenengan. Saiatuz ikasi zutenengan, kopiak hondatu, berriz hasi, papera lehortu arte itxaron eta berriz hasi zirenengan.

Argazkilari profesionaletatik amateurretara, hitzaren zentzurik nobleenean: argazkiak ateratzen dituztenak sakonki maite dutelako.

Uste dut gaur apur bat hobeto ulertzen dudala zerk erakartzen zituen mundu honetara.

Badago zerbait sakonki magikoa orri zuri batean irudi bat agertzen ikustean.

Intelektualki badakigu. Denok ikusi ditugu argazki zaharrak, filmak, laborategi analogiko bat erakusten duten dokumentalak. Baina bizi ez den bitartean, ez da benetan neurtzen zer esan nahi duen.

Argi gorrian, errebelatzailean murgildutako paper baten aurrean, irudia poliki agertzen da.

Eta segundo batzuetan, benetan haren jaiotzaren lekuko gara.

Keinu honek badu zerbait denboraz kanpokoa.

Tresnak aldatu dira, kamerak aldatu dira, euskarriak aldatu dira. Baina sentsazio honek belaunaldiak zeharkatu dituela dirudi.

Ordu batzuetan, nire aurretik izan zirenen begirada apur bat hobeto ulertu dut. Ospetsuenetatik anonimoenetara, denek ezagutu zuten irudi bat paperean poliki agertzen den une hori. Sentsazio hori deskriba dezakeen komunitate horren parte naiz orain.

Magia xume bat.

Pazientea.

Eta sakonki argazkilaritzakoa.